Сүүлийн жилүүдэд TikTok, Instagram, Threads зэрэг сошиал платформууд дээр “Main Character Syndrome” буюу “Гол дүрийн синдром” гэх нэр томьёо түгээмэл хэрэглэгдэх болсон. Цонхоор ширтэн алхах, бороотой өдөр чихэвчээ зүүж хотын гудамжаар алхах, эсвэл кофегоо барин өөрийгөө киноны гол дүр мэт мэдрэх агшнуудыг залуус энэ нэрээр тодорхойлох нь элбэг.
Гэхдээ “Гол дүрийн синдром” гэж яг юу вэ?
Үнэндээ хүн бүр өөрийн амьдралын гол дүр байдаг. Бид дэлхийг өөрийн нүдээр харж, өөрийн туршлагаар ойлгодог учраас өөрийгөө түүхийн төвд байрлуулах нь байгалийн үзэгдэл юм.
Харин “Гол дүрийн синдром” гэх ойлголт нь үүнээс арай өөр утгатай. Энэ нь өөрийн амьдралыг кино, роман эсвэл олон нийтийн сүлжээний контент мэт төсөөлж, өдөр тутмын үйл явдалд илүү их утга, драм, бэлгэдэл өгөх хандлагыг хэлдэг.
Заримдаа энэ нь эерэг байдлаар илэрдэг. Хүн амьдралаа илүү сонирхолтой, үнэ цэнтэй гэж мэдэрч, жижиг мөчүүдийг хүртэл анзаарч эхэлдэг. Гэвч хэтрэх үедээ бусдын мэдрэмж, байр суурийг үл тоомсорлох, бүх зүйл өөртэй нь холбоотой мэт бодох хандлагад хүргэж болдог.
“Та өөрийгөө киноны гол дүр мэт төсөөлөөд үз” гэсэн санаа анх TikTok дээр хүчтэй тархсан. Хүмүүс өглөөний кофе уух, автобус хүлээх, ном унших зэрэг энгийн мөчүүдийг киноны кадр шиг дүрслэн нийтэлж эхэлсэн нь олон хүнийг өдөр тутмын амьдралдаа романтик өнгө аяс нэмэхэд хүргэсэн юм.
Энэ нь цар тахлын дараах үед улам хүчтэй болсон гэж судлаачид үздэг. Хүмүүс гэртээ удаан хугацаанд тусгаарлагдаж, амьдрал нь нэгэн хэвийн болсон үедээ өдөр тутмын жижиг зүйлсээс утга учир хайж эхэлсэн нь энэхүү үзэгдлийг түгээхэд нөлөөлжээ.
Сайн тал нь юу вэ?
Сэтгэл судлаачдын үздэгээр “гол дүрийн мэдрэмж” тодорхой хэмжээнд ашиг тустай байж болно.
* Өдөр тутмын амьдралаа илүү үнэ цэнтэйгээр мэдрэх
* Өөртөө анхаарал тавих
* Шинэ зүйл туршиж үзэх зоригтой болох
* Амьдралынхаа хариуцлагыг өөр дээрээ авах
Өөрөөр хэлбэл, та амьдралынхаа үзэгч биш, оролцогч гэдгээ санахад тусалдаг.
Харин хэзээ асуудал болдог вэ?
Хэрэв хүн өөрийгөө үргэлж анхаарлын төвд байх ёстой гэж бодож эхэлбэл асуудал үүсэж болно.
Тухайлбал:
* Бусдын асуудлыг үл ойшоох
* Шүүмжлэлийг хүлээн авч чаддаггүй болох
* Бүх үйл явдлыг өөртэйгөө холбож тайлбарлах
* Бодит амьдралаас илүү төгс дүр бүтээхийг хичээх
Ийм үед “гол дүрийн синдром” нь өөрийгөө хөгжүүлэх хэрэгсэл биш, харин бодит байдлаас зугтах арга болж хувирдаг.
