Английн нэгэн хэллэгээр сэтгэл санаа тавгүй үедээ хүн “feeling blue” гэдэг нь зүгээр тохиолдол биш байж магадгүй аж. Зуу гаруй жилийн өмнө хийгдсэн нэгэн сонирхолтой судалгаа сэтгэцийн эмгэгтэй хүмүүсийн хамгийн дуртай өнгө нь цэнхэр болохыг тогтоож байжээ.
1931 оны зун Сэтгэл судлалын салбарт ер бусын нэгэн судалгаа нийтлэгдсэн нь “Journal of Applied Psychology” сэтгүүлд хэвлэгдсэн “Colour Preference in the Insane” нэртэй бүтээл байв. Сэтгэцийн өвчтэй хүмүүсийн өнгөний сонголт дээр хийгдсэн уг судалгааг Нью-Йоркийн сэтгэцийн хүрээлэн, эмнэлгийн судлаач Зигфрид Э.Кац, эмч Чейни нар хийжээ.
Тэд нийт 134 хэвтэн эмчлүүлж буй сэтгэцийн өвчтөнд өнгөний сонголтын туршилт хийсэн байна.
Судалгааг энгийн байлгахын тулд ердөө зургаан өнгө ашиглажээ:
Улаан
Улбар шар
Шар
Ногоон
Цэнхэр
Нил ягаан
Сонирхолтой нь, хар, цагаан, саарал өнгийг бүрэн хассан байв.
Тэд тухайн үед өнгөт жижиг дөрвөлжин цааснуудыг саарал хавтан дээр нааж, өвчтөнүүдээс “Хамгийн их таалагдаж байгаа өнгөө заана уу” гэж хүсдэг байжээ. Дараа нь хоёр дахь, гурав дахь дуртай өнгөө сонгох байдлаар үргэлжилсэн байна.
Судалгааны үр дүнд цэнхэр өнгө хамгийн их сонгогджээ.
Эрэгтэй өвчтөнүүд дараагийн сонголтоор ногоон өнгийг илүүд үзэх хандлагатай байсан бол эмэгтэй өвчтөнүүдийн дунд ногоон, улаан, нил ягаан өнгө хоёрдугаар байрыг хуваажээ.
Эмнэлэгт 3 болон түүнээс дээш жил байсан өвчтөнүүдийн хувьд нэг өөр хандлага ажиглагдсан байна. Судлаач Кацын тэмдэглэснээр, эдгээр хүмүүс нь “хамгийн хүнд шатны” бүлэгт хамаарч байсан бөгөөд цэнхэр өнгөнд татагдах нь буурч, ногоон болон шар өнгийг илүү сонирхох болсон байжээ.
Харин хамгийн удаан хугацаанд эмчлүүлсэн цөөн тооны өвчтөнүүд улбар шар өнгийг илүүтэй сонгох хандлагатай байсан байна.
Судалгаанд янз бүрийн сэтгэцийн эмгэгтэй хүмүүс хамрагдсан бөгөөд үр дүн дараах байдлаар гарчээ:
Шизофренитэй өвчтөнүүдийн 38% нь цэнхэр өнгийг хамгийн дуртай гэж сонгосон
Маник-депрессив (өнөөгийн нэршлээр bipolar disorder) өвчтөнүүдийн мөн 38% нь цэнхэрийг сонгожээ
Бусад өвчтөнүүдийн 42% нь мөн цэнхэрийг тэргүүн сонголт болгосон байна.
Ногоон өнгийг:
Шизофренитэй хүмүүсийн 16%
Маник-депрессив бүлгийн 9%
Бусад өвчтөнүүдийн 13% сонгожээ.
Харин улаан өнгө нь ялангуяа маник-депрессив бүлгийн дунд илүү түгээмэл байв.
Кац энэ судалгаагаа зөвхөн сонирхолтой статистик гэж хараагүй. Тэрээр эмнэлгийн орчин, тасалгааны дотоод засалд өвчтөнүүдийн таашаадаг өнгийг ашиглах талаар санал дэвшүүлсэн байна.
Өөрөөр хэлбэл өвчтөнүүдэд таатай өнгөөр амьдрах орчныг бүрдүүлэх нь ашигтай байж магадгүй хэмээн үзжээ.
Орчин үеийн сэтгэл судлал өнгө ба сэтгэл хөдлөлийн холбоог илүү нарийн авч үздэг болсон. Цэнхэр өнгө тайвшруулах нөлөөтэй, зүрхний цохилт, түгшүүрийг бууруулахтай холбоотой, итгэлцэл, тогтвортой байдлыг илэрхийлдэг гэж олон судалгаанд дурддаг.
Тиймээс 1931 оны судалгаа бүрэн төгс биш байсан ч нэг зүйл сонирхол татсан хэвээр үлджээ. Сэтгэлзүйн эмзэг байдалтай хүмүүс яагаад цэнхэр өнгөнд татагддаг байсан бэ? Магадгүй энэ нь тайвшрал эрэлхийлдэг тархины байгалийн хариу үйлдэл байж болох юм.
